Międzynarodowy Dzień Walki z faszyzmem i antysemityzmem

9 listopada, w rocznicę Nocy Kryształowej, obchodzimy Międzynarodowy Dzień Walki z Faszyzmem i Antysemityzmem.
Z tej okazji przypominamy słowa Michała Borwicza – literata, partyzanta i więźnia obozu koncentracyjnego. Odnoszą się do sprzeciwu wobec postaw antysemickich, z którymi autor spotykał się jako żołnierz polskiego podziemia. Pozostają wciąż aktualnym wezwaniem do czynnego przeciwstawienia się współczesnym przejawom brunatnej propagandy.
“Poza bardzo nielicznymi i ukrytymi niedobitkami, Żydów w miechowskim już nie było. Mimo to ten nieistniejący w rzeczywistości ‘problem żydowski’ nasycał klimat. W rozmowach – nawet u osób z najlepszymi intencjami – wyrażał się w sposób karykaturalny. Łatwo można było ułożyć cały słownik aberracji na ten temat. Tomasz reagował na nie z miejsca i gwałtownie, wywołując nieraz drażliwe i burzliwe, lecz bardzo zdrowotne konsternacje. Ja sam próbowałem robić to spokojnie, usiłując pojąć kategorie myślenia interlokutora. Praktyka przekonała mnie, że to mówienie rzeczy niepopularnych było dużo mniej niebezpieczne niż sądziła większość, sterroryzowana klimatem. Po wtóre: że właśnie okolicznościowe, taktyczne przytakiwanie bredniom przez ludzi myślących inaczej, pozostawiało głupcom monopol oraz przyczyniało się walnie do gruntowania nonsensów. Wreszcie: że słowa perswazji bardzo często powodowały rozmysł u ludzi – zdawałoby się – zupełnie już taką brednią zahipnotyzowanych”.

(Źródło: M. Borwicz, Spod szubienicy w teren, Paryż 1980, s. 71.)
Michał Maksymilian Borwicz ps. Zygmunt (1911-1987); socjolog i literat (publikował po polsku, francusku i w jidysz); absolwent Wydziału Filozoficznego UJ, więzień obozu koncentracyjnego przy ulicy Janowskiej we Lwowie (zbiegł w 1943), komendant Gwardii Ludowej PPS-WRN na okręg miechowski, po wojnie kierownik Wojewódzkiej Żydowskiej Komisji Historycznej w Krakowie (m.in. występował jako ekspert w procesie ludobójcy Amona Goetha), po 1947 na emigracji, współpracował z paryskim Instytutem Literackim. Krakowianin pochodzenia żydowskiego.

[grafika przedstawia zdjęcie portretowe Michała Borwicza, wraz z jego cytatem: “Mówienie rzeczy niepopularnych było dużo mniej niebezpieczne niż sądziła większość, sterroryzowana klimatem. (…) Właśnie okolicznościowe, taktyczne przytakiwanie bredniom (…) pozostawiało głupcom monopol oraz przyczyniało się walnie do gruntowania nonsensów”. Grafika opatrzona jest tytułem: “Międzynarodowy Dzień Walki z Faszyzmem i Antysemityzmem”]
SHARE IT: Facebook Twitter Pinterest Google Plus StumbleUpon Reddit Email

Komentarze

You can use these tags: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>